Źródło płynności
Dostawcy wpłacają parę tokenów do puli płynności.
Traderzy i market makerzy wystawiają zlecenia kupna oraz sprzedaży.
AMM opiera się na puli, order book na aktywnych ofertach rynku.
Werdykt
AMM pasuje do prostych swapów on-chain i par, które mają wystarczającą pulę płynności. Cena zmienia się wraz ze stanem puli, więc duża transakcja może mocno przesunąć kurs. Order book pokazuje zlecenia kupna i sprzedaży, daje większą kontrolę nad ceną limit, ale wymaga infrastruktury giełdy albo wyspecjalizowanego protokołu.
Powstawanie ceny
Cena wynika z formuły puli i zmienia się przy każdym swapie.
Cena wynika z najlepszych dostępnych zleceń bid i ask.
AMM ukrywa arkusz w formule, order book pokazuje poziomy cenowe bezpośrednio.
Koszt dużej transakcji
Duża transakcja przesuwa cenę w puli i zwiększa price impact.
Duża transakcja zjada kolejne poziomy arkusza, jeśli brakuje głębokości.
W obu modelach płytki rynek pogarsza wykonanie, tylko widać to inaczej.
Zlecenia limit
Klasyczny AMM wykonuje swap po stanie puli; zlecenia limit wymagają dodatkowej warstwy.
Zlecenia limit są naturalną częścią arkusza.
Order book daje większą kontrolę nad ceną wejścia, AMM prostszy swap.
Ryzyko dostawcy płynności
LP ponosi ryzyko impermanent loss, zakresu ceny i opłat.
Market maker ponosi ryzyko zapasów, spreadu i szybkich zmian rynku.
W AMM koszt płynności widać u LP, a w order booku w spreadzie, zapasach market makerów i głębokości arkusza.
| Kryterium | AMM | Order book | Wniosek |
|---|---|---|---|
| Źródło płynności | Dostawcy wpłacają parę tokenów do puli płynności. | Traderzy i market makerzy wystawiają zlecenia kupna oraz sprzedaży. | AMM opiera się na puli, order book na aktywnych ofertach rynku. |
| Powstawanie ceny | Cena wynika z formuły puli i zmienia się przy każdym swapie. | Cena wynika z najlepszych dostępnych zleceń bid i ask. | AMM ukrywa arkusz w formule, order book pokazuje poziomy cenowe bezpośrednio. |
| Koszt dużej transakcji | Duża transakcja przesuwa cenę w puli i zwiększa price impact. | Duża transakcja zjada kolejne poziomy arkusza, jeśli brakuje głębokości. | W obu modelach płytki rynek pogarsza wykonanie, tylko widać to inaczej. |
| Zlecenia limit | Klasyczny AMM wykonuje swap po stanie puli; zlecenia limit wymagają dodatkowej warstwy. | Zlecenia limit są naturalną częścią arkusza. | Order book daje większą kontrolę nad ceną wejścia, AMM prostszy swap. |
| Ryzyko dostawcy płynności | LP ponosi ryzyko impermanent loss, zakresu ceny i opłat. | Market maker ponosi ryzyko zapasów, spreadu i szybkich zmian rynku. | W AMM koszt płynności widać u LP, a w order booku w spreadzie, zapasach market makerów i głębokości arkusza. |
AMM w praktyce
W AMM użytkownik widzi formularz swapu: token wejściowy, token wyjściowy, Minimum received, slippage, price impact i opłatę za gaz. Transakcja wykonuje się przez pulę płynności, a cena zależy od tego, ile aktywów jest w puli i jak duża jest transakcja.
Dostawca płynności widzi inny ekran: wybór pary, kwoty tokenów, zakres ceny w concentrated liquidity, szacowany udział w puli i opłaty. Wpłata tokenów do puli może generować opłaty, ale naraża na impermanent loss, zmianę ceny i ryzyko smart kontraktu.
Order book w praktyce
Order book pokazuje listę zleceń kupna i sprzedaży. Użytkownik widzi najlepszy bid, najlepszy ask, spread, głębokość i poziomy cenowe. To naturalne środowisko dla limit order, stopniowego wejścia i aktywnego tradingu.
Na scentralizowanej giełdzie order book działa szybko, bo większość operacji jest księgowana wewnątrz platformy. Przed zleceniem market sprawdź szacowaną średnią cenę wykonania, a przed limitem sprawdź, czy ustawiona cena znajduje się blisko realnego rynku.
Price impact i slippage pokazują różne rzeczy
Price impact wynika z rozmiaru transakcji względem płynności rynku. Slippage to tolerancja odchylenia wykonania od oczekiwanej ceny. Wysoki slippage nie poprawia ceny; pozwala transakcji przejść także wtedy, gdy wynik będzie gorszy od pierwszej wyceny.
Najczęstsze pytania
Nie. Przy płynnych parach AMM może dać dobre wykonanie, zwłaszcza dla mniejszych kwot. Przy dużej transakcji trzeba porównać price impact z głębokością arkusza na CEX.
Podstawowy swap AMM nie jest klasycznym zleceniem limit. Niektóre aplikacje dodają warstwę zleceń limit, ale wtedy trzeba rozumieć dodatkowe kontrakty albo mechanizm realizacji.
Jeżeli para ma dużą płynność i aktywa trzymają podobną cenę, mniejszy ruch wystarcza do wykonania swapu. Nadal istnieje ryzyko depeg, odpływu płynności i błędu kontraktu.