Porównanie dwóch modeli stablecoinów: rezerwy u emitenta, nadzabezpieczenie on-chain, wykup, depeg, regulacje i ryzyko likwidacji.
Stablecoin fiat-backed sprowadza analizę do emitenta, rezerw, raportów i ścieżki wykupu, więc użytkownik zaczyna od strony transparentności emitenta, np. Circle Transparency dla USDC. Stablecoin crypto-backed opiera się zwykle na nadzabezpieczeniu on-chain, więc użytkownik sprawdza zabezpieczenie, wyrocznie, likwidację i parametry protokołu. Oba modele mogą utracić peg, choć psują się w innych miejscach.
| Kryterium | Fiat-backed | Crypto-backed | Wniosek |
|---|---|---|---|
| Źródło zabezpieczenia | Rezerwy utrzymywane przez emitenta albo powiązane podmioty, zwykle w gotówce i instrumentach krótkoterminowych. | Kryptoaktywa zdeponowane w smart kontraktach, zwykle o wartości wyższej niż wyemitowany stablecoin. | Fiat-backed wymaga zaufania do emitenta i rezerw, crypto-backed do mechaniki on-chain. |
| Wykup | Wymiana na aktywo bazowe zależy od emitenta, procedur konta, jurysdykcji i zasad AML/KYC. | Wykup, spłata albo zamknięcie pozycji zależą od protokołu, zabezpieczenia, wyceny i dostępnej płynności. | Oba modele mają ścieżkę wyjścia, ale jej ograniczenia są zupełnie inne. |
| Ryzyko depeg | Problem rezerw, banku, emitenta, regulacji albo zaufania rynku. | Spadek wartości zabezpieczenia, opóźnienie wyroczni, zbyt wolne likwidacje albo odpływ płynności. | Depeg fiat-backed częściej dotyczy emitenta, a crypto-backed mechaniki zabezpieczenia. |
| Przejrzystość | Część danych jest poza łańcuchem i zależy od raportów oraz audytów. | Pozycje mogą być widoczne on-chain, ale reguły protokołu bywają trudniejsze do zrozumienia. | Raport rezerw i dane on-chain odpowiadają na różne pytania; przy obu trzeba sprawdzić zakres oraz ograniczenia. |
| Użycie w DeFi | Często szeroka płynność, ale możliwe funkcje zamrażania albo decyzje emitenta. | Większa zależność od parametrów protokołu, wyroczni i jakości zabezpieczeń. | Przed użyciem w DeFi sprawdź peg, adres tokena, uprawnienia emitenta i parametry rynku. |
Model fiat-backed przypomina tokenizowany zapis roszczenia wobec emitenta. Użytkownik zwykle nie widzi rezerw bezpośrednio on-chain, więc otwiera stronę transparentności emitenta, raporty rezerw, zasady wymiany na aktywo bazowe, listę obsługiwanych sieci i wykres pegu na parze wyjścia.
Ten model może mieć dobrą płynność i szeroką obsługę na giełdach, ale ryzyko nie znika. Problemy banku, emitenta, zamrożenie transferów albo ograniczenia wykupu mogą wpływać na cenę rynkową stablecoina.
Model crypto-backed działa zwykle przez nadzabezpieczenie. Użytkownicy blokują aktywa, a protokół pozwala wyemitować stablecoin do określonego limitu. W interfejsie protokołu szukasz pól typu collateral value, debt, liquidation ratio, liquidation price albo health factor.
Taki model wymaga sprawdzenia rodzaju zabezpieczeń, progów likwidacji, wyroczni, płynności aukcji lub likwidatorów i zasad governance. Stabilność ceny zależy od tego, czy mechanizmy działają także przy gwałtownym rynku, a nie tylko przy spokojnym wykresie.
Stablecoin zabezpieczony fiat i stablecoin zabezpieczony krypto mogą mieć podobny wykres w spokojnym okresie, lecz stres ujawnia inne słabe punkty: bank, emitenta, wyrocznię, likwidatorów, płynność albo bridge. Przed użyciem w pożyczce, puli płynności albo bridge sprawdź adres kontraktu w explorerze, parę wyjścia na DEX-ie lub CEX-ie i parametry rynku w protokole.
