Porównanie dwóch modeli stablecoinów: rezerwy w walucie tradycyjnej, zabezpieczenie on-chain, wykup, depeg, regulacje i ryzyko likwidacji.
Stablecoin oparty na rezerwach walutowych sprowadza analizę do emitenta, raportów i ścieżki wykupu, więc zaczynasz od strony transparentności emitenta, np. Circle Transparency dla USDC. Stablecoin zabezpieczony krypto opiera się zwykle na nadzabezpieczeniu on-chain, więc sprawdzasz zabezpieczenie, wyrocznie, likwidację i parametry protokołu. Oba modele mogą utracić peg, choć psują się w innych miejscach.
| Kryterium | Rezerwy walutowe | Zabezpieczenie krypto | Wniosek |
|---|---|---|---|
| Źródło zabezpieczenia | Rezerwy utrzymywane przez emitenta albo powiązane podmioty, zwykle w gotówce i instrumentach krótkoterminowych. | Kryptoaktywa zdeponowane w smart kontraktach, zwykle o wartości wyższej niż wyemitowany stablecoin. | W pierwszym modelu oceniasz emitenta i jakość rezerw. W drugim oceniasz zabezpieczenie, wyrocznie i działanie likwidacji on-chain. |
| Wykup | Wymiana na aktywo bazowe zależy od emitenta, procedur konta, jurysdykcji i zasad AML/KYC. | Wykup, spłata albo zamknięcie pozycji zależą od protokołu, zabezpieczenia, wyceny i dostępnej płynności. | Oba modele mają ścieżkę wyjścia, ale jej ograniczenia są zupełnie inne. |
| Ryzyko depeg | Problem rezerw, banku, emitenta, regulacji albo zaufania rynku. | Spadek wartości zabezpieczenia, opóźnienie wyroczni, zbyt wolne likwidacje albo odpływ płynności. | Przy rezerwach walutowych słabym punktem bywa emitent; przy zabezpieczeniu krypto - mechanika protokołu. |
| Przejrzystość | Część danych jest poza łańcuchem i zależy od raportów oraz audytów. | Pozycje mogą być widoczne on-chain, ale reguły protokołu bywają trudniejsze do zrozumienia. | Raport rezerw i dane on-chain odpowiadają na różne pytania; przy obu trzeba sprawdzić zakres oraz ograniczenia. |
| Użycie w DeFi | Często szeroka płynność, ale możliwe funkcje zamrażania albo decyzje emitenta. | Większa zależność od parametrów protokołu, wyroczni i jakości zabezpieczeń. | Przed użyciem w DeFi sprawdź peg, adres tokena, uprawnienia emitenta i parametry rynku. |
Model z rezerwami walutowymi przypomina tokenizowany zapis roszczenia wobec emitenta. Zwykle nie widzisz rezerw bezpośrednio on-chain, więc otwierasz stronę transparentności emitenta, raporty rezerw, zasady wymiany na aktywo bazowe, listę obsługiwanych sieci i wykres pegu na parze wyjścia.
Ten model może mieć dobrą płynność i szeroką obsługę na giełdach, ale ryzyko nie znika. Problemy banku, emitenta, zamrożenie transferów albo ograniczenia wykupu mogą wpływać na cenę rynkową stablecoina.
Model zabezpieczony krypto działa zwykle przez nadzabezpieczenie. Blokujesz aktywa, a protokół pozwala wyemitować stablecoin do określonego limitu. W interfejsie protokołu szukasz pól typu collateral value, debt, liquidation ratio, liquidation price albo health factor.
Taki model wymaga sprawdzenia rodzaju zabezpieczeń, progów likwidacji, wyroczni, płynności aukcji lub likwidatorów i zasad governance. Stabilność ceny zależy od tego, czy mechanizmy działają także przy gwałtownym rynku, a nie tylko przy spokojnym wykresie.
