Bitcoin jest prostszy do zrozumienia jako sieć do przechowywania i przesyłania BTC z ograniczoną podażą oraz bezpieczeństwem opartym na proof of work. Ethereum jest bardziej programowalne: obsługuje smart kontrakty, tokeny, DeFi, NFT i Layer 2. Ta elastyczność dodaje ryzyko aplikacji, kontraktów, uprawnień tokenowych i mostów.
| Kryterium | Bitcoin | Ethereum | Wniosek |
|---|---|---|---|
| Główna rola | Sieć peer-to-peer do przesyłania BTC i utrzymywania prostego, odpornego rejestru własności. | Platforma do wykonywania smart kontraktów, emisji tokenów i budowy aplikacji on-chain. | Bitcoin jest węższy funkcjonalnie, a Ethereum daje większą programowalność kosztem większej złożoności. |
| Mechanizm bezpieczeństwa | Proof of work: górnicy konkurują mocą obliczeniową, a węzły weryfikują bloki i reguły podaży. | Proof of stake: walidatorzy blokują ETH jako zabezpieczenie i mogą zostać ukarani za złe zachowanie. | Bitcoin płaci za bezpieczeństwo energią i sprzętem, a Ethereum zabezpiecza sieć kapitałem w stakingu. |
| Podaż | Maksymalna podaż BTC wynosi 21 milionów, a emisja spada przez halving. | ETH nie ma sztywnego limitu podaży; emisja, staking i spalanie opłat tworzą dynamiczny model podaży. | Bitcoin ma prostszy limit podaży, a Ethereum ma bardziej zmienny model ekonomiczny zależny od aktywności sieci. |
| Programowalność | Bitcoin Script jest celowo ograniczony i służy głównie do warunków wydania BTC, np. multisig i timelock. | EVM pozwala uruchamiać złożone kontrakty: DEX-y, lending, stablecoiny, DAO, NFT i rollupy. | Ethereum jest naturalnym miejscem dla aplikacji on-chain, a Bitcoin celowo pozostaje prostszy. |
| Typowe ryzyka użytkownika | Utrata seed phrase, błędny adres, ryzyko giełdy, prywatność UTXO i zbyt niska opłata transakcyjna. | Utrata seed phrase, błędny podpis, złośliwy kontrakt, stare allowance, bridge, depeg tokena i ryzyko aplikacji DeFi. | W obu sieciach wiele strat wynika z błędów użytkownika, złego przechowywania kluczy albo ryzyka pośrednika; Ethereum dodaje do tego więcej ryzyk aplikacyjnych. |
Bitcoin powstał jako system elektronicznej gotówki peer-to-peer. Najważniejsze są reguły emisji, odporność na zmianę historii, samodzielna weryfikacja przez pełne węzły i możliwość przesyłania BTC bez banku.
Ethereum powstało jako bardziej ogólna warstwa obliczeniowa. Konto może wysłać zwykłą transakcję, ale może też wywołać kod kontraktu, zdeponować token w protokole lendingowym, wykonać swap na DEX-ie albo użyć aplikacji na rollupie.
Lepsze pytanie brzmi: czy porównujesz aktywa BTC i ETH, czy sieci o różnych celach projektowych. Od tej odpowiedzi zależy, czy patrzysz na podaż, przechowywanie i finalizację, czy na aplikacje, tokeny i ryzyka kontraktów.
W Bitcoinie użytkownik najczęściej widzi adres, kwotę BTC, opłatę w sat/vB i liczbę potwierdzeń. Portfel zarządza UTXO, a transakcja przenosi konkretne niewydane wyjścia na nowe adresy.
W Ethereum użytkownik widzi adres, sieć, gas, tokeny ERC-20, uprawnienia tokenowe i dane wywołania kontraktu. Zwykły transfer ETH jest prosty, ale interakcja z aplikacją może zmieniać stan wielu kontraktów naraz.
Ten ekranowy szczegół ma znaczenie przy każdym podpisie. W Bitcoinie częściej kontrolujesz adres i opłatę. W Ethereum musisz dodatkowo rozumieć, co podpisujesz: transfer, approve, permit, swap, mint, bridge czy interakcję z nieznanym kontraktem.
