Porównanie stakingu ETH, liquid stakingu przez Lido z wstETH oraz lendingu na Aave: co użytkownik robi w aplikacji, jakie pola sprawdza i gdzie pojawia się ryzyko likwidacji.
Staking ETH, wstETH z Lido i lending na Aave rozwiązują różne problemy. Solo staking lub staking przez usługę stakingową daje kontakt z mechaniką walidatorów i nagród protokołu, ale wymaga zrozumienia 32 ETH, kluczy, infrastruktury, slashingu i czasu wyjścia. Lido upraszcza wejście: użytkownik dostaje stETH albo wstETH, które można trzymać lub wykorzystać w DeFi, lecz dochodzi ryzyko smart kontraktu, operatorów, wyroczni i płynności tokena pochodnego. Aave jest rynkiem pożyczkowym: użytkownik dostarcza aktywa, pożycza pod zastaw albo łączy oba ruchy, więc najważniejsze stają się supply APY, borrow APY, utilization, collateral toggle, LTV, liquidation threshold i health factor.
Supply, Borrow, Repay albo Withdraw.Withdraw, ale wypłata zależy od dostępnej, niepożyczonej płynności oraz od tego, czy aktywo zabezpiecza aktywny dług.| Kryterium | Staking ETH i Lido wstETH | Aave lending | Wniosek |
|---|---|---|---|
| Pierwsza akcja użytkownika | W solo stakingu użytkownik deponuje 32 ETH i uruchamia walidatora. W Lido użytkownik wpłaca ETH przez staking widget albo kupuje stETH/wstETH na rynku wtórnym. | Na Aave użytkownik wybiera rynek, np. Ethereum, Arbitrum albo Base, wybiera aktywo i wykonuje Supply, Borrow, Repay albo Withdraw. | Staking zaczyna się od udziału w walidacji albo zakupu LST, a Aave od operacji na konkretnym rynku pożyczkowym. |
| Co użytkownik widzi w aplikacji | Przy stakingu ETH ważne są status walidatora, adres wypłat, prowizja operatora i czas wyjścia. Przy wstETH użytkownik patrzy na kurs wstETH do stETH/ETH, płynność wyjścia i miejsce, w którym token jest używany dalej. | Na Aave użytkownik widzi supply APY, borrow APY, available liquidity, utilization, collateral usage, LTV, liquidation threshold oraz health factor przy aktywnej pożyczce. | Lido wymaga sprawdzenia tokena pochodnego i płynności, a Aave wymaga czytania parametrów rynku i pozycji. |
| Źródło stopy zwrotu | W stakingu ETH nagrody wynikają z pracy walidatorów. W Lido stETH odzwierciedla udział w ETH stakowanym przez protokół, a wstETH pokazuje ten udział przez zmieniający się kurs wymiany. | Na Aave supply APY pochodzi z odsetek płaconych przez pożyczkobiorców oraz czasem z dodatkowych zachęt. Borrow APY jest kosztem długu i może zmieniać się wraz z popytem. | Podobne APY może oznaczać nagrodę walidatora, zmianę kursu LST albo odsetki z rynku pożyczkowego. |
| Wyjście z pozycji | Solo staking i staking-as-a-service mogą wymagać procesu wyjścia walidatora. Przy wstETH użytkownik może próbować wyjść przez wymianę na DEX-ie, sprzedaż na rynku albo ścieżkę wypłat Lido, zależnie od dostępnej płynności i warunków rynkowych. | Na Aave użytkownik wypłaca aktywo przez Withdraw, ale wypłata zależy od dostępnej, niepożyczonej płynności oraz od tego, czy aktywo zabezpiecza aktywny dług. | Przycisk wypłaty nie wystarcza; przy LST i Aave trzeba sprawdzić realną płynność oraz wpływ wypłaty na pozycję. |
| Ryzyko likwidacji | Samo trzymanie wstETH nie tworzy likwidacji, ale użycie wstETH jako zabezpieczenia w DeFi już tak. Spadek ceny wstETH względem ETH albo spadek wartości zabezpieczenia może uruchomić problem w pozycji z długiem. | Na Aave likwidacja pojawia się, gdy użytkownik pożycza pod zastaw i health factor spada poniżej bezpiecznego poziomu. Dług rośnie przez odsetki, a zabezpieczenie zmienia wartość wraz z rynkiem. | Ryzyko likwidacji nie wynika z samego APY, tylko z połączenia zabezpieczenia, długu, ceny i parametrów protokołu. |
Najbardziej bezpośrednia ścieżka to staking ETH na poziomie sieci. W Ethereum własny walidator wymaga 32 ETH, klienta konsensusu i wykonawczego, dostępu do internetu oraz poprawnej konfiguracji kluczy. Użytkownik nie klika wtedy w produkt yieldowy, tylko uruchamia infrastrukturę, która uczestniczy w tworzeniu i zatwierdzaniu bloków.
W praktyce osoba korzystająca z solo stakingu albo staking-as-a-service sprawdza inne rzeczy niż w DeFi: adres wypłat, status walidatora, poprawność depozytu, działanie node'a, uptime, opłaty operatora i ryzyko slashingu. Przy staking-as-a-service operator pomaga z infrastrukturą, ale użytkownik musi rozumieć, komu powierza obsługę walidatora i które klucze pozostają pod jego kontrolą.
Lido jest przykładem liquid stakingu. Użytkownik wpłaca ETH, a protokół emituje stETH reprezentujący udział w stakowanym ETH wraz z nagrodami i ewentualnymi karami walidatorów. stETH jest tokenem rebasingowym: saldo może aktualizować się wraz z raportami wyroczni.
wstETH to opakowana wersja stETH wygodniejsza dla DeFi. Liczba wstETH w portfelu pozostaje stała, a nagrody są widoczne przez zmianę kursu wymiany wstETH do stETH. Dlatego użytkownik nie powinien patrzeć tylko na liczbę tokenów w portfelu; powinien sprawdzić kurs wymiany, wartość pozycji w ETH i sposób, w jaki dana aplikacja liczy zabezpieczenie.
W praktyce wstETH pojawia się w portfelu jak zwykły token ERC-20, ale ekonomicznie jest tokenem pochodnym. Przed użyciem w DeFi trzeba sprawdzić, czy aplikacja obsługuje wstETH natywnie, z jakiej wyroczni bierze cenę, jaka jest płynność pary wstETH/ETH lub wstETH/stETH i czy wyjście następuje przez sprzedaż na rynku, odpakowanie do stETH, czy proces wypłaty z Lido.
Aave działa jako protokół płynnościowy. Użytkownik wchodzi w konkretny market, wybiera aktywo i wykonuje Supply. Po dostarczeniu aktywa protokół emituje aToken, np. aUSDC albo aWETH, który reprezentuje udział użytkownika w puli i naliczane odsetki.
Dla osoby, która tylko dostarcza kapitał, najważniejsze pola to supply APY, available liquidity, utilization, supply cap, status rynku i ewentualne zachęty. Wysoki supply APY może wynikać z dużego popytu na pożyczki, wysokiego wykorzystania rynku albo dodatkowych programów nagród, więc sam procent nie mówi jeszcze, czy ryzyko jest rozsądne.
Na Aave dostarczone aktywo może zostać użyte jako zabezpieczenie. To osobna decyzja użytkownika. Włączenie collateral toggle zwiększa możliwość pożyczania, ale zmienia profil pozycji: od tego momentu wypłata aktywa może pogorszyć health factor albo zostać zablokowana, jeśli naruszałaby wymagane zabezpieczenie.
Pożyczanie na Aave zaczyna się dopiero wtedy, gdy użytkownik ma dostarczone zabezpieczenie i wybiera Borrow. Wtedy interfejs pokazuje borrow APY, available borrows, limit pożyczania oraz wpływ transakcji na health factor. Ten podgląd jest ważniejszy niż sama kwota, którą aplikacja pozwala pożyczyć.
Health factor opisuje, jak blisko pozycja jest likwidacji. Gdy cena zabezpieczenia spada, dług rośnie przez odsetki albo zmienia się cena aktywa pożyczonego, health factor może szybko się pogorszyć. Użytkownik może poprawić sytuację przez spłatę części długu albo dodanie zabezpieczenia, ale przy gwałtownym rynku może nie mieć czasu lub płynności.
Przykład praktyczny: użytkownik dostarcza wstETH na Aave, włącza je jako zabezpieczenie i pożycza ETH albo stablecoina. Od tej chwili ma jednocześnie ryzyko Lido/wstETH, ryzyko rynku Aave, ryzyko ceny zabezpieczenia, koszt długu i ryzyko likwidacji. To nie jest już proste trzymanie tokena liquid stakingowego.
Najbardziej mylący wariant to użycie wstETH jako zabezpieczenia na Aave. Użytkownik może widzieć w portfelu token powiązany ze stakingiem ETH i zakładać, że dalej ma prostą pozycję stakingową. Po dostarczeniu wstETH do Aave i pożyczeniu innego aktywa powstaje jednak pozycja kredytowa.
Jeżeli użytkownik pożycza ETH pod wstETH, może próbować budować pozycję typu leveraged staking: dostarcza wstETH, pożycza ETH, zamienia ETH na więcej wstETH i powtarza cykl. Taka strategia zwiększa kontakt z nagrodami stakingowymi, ale dodaje dźwignię, koszt pożyczki, ryzyko likwidacji, ryzyko odchylenia ceny wstETH od ETH i zależność od płynności wyjścia.
Jeżeli użytkownik pożycza stablecoina pod wstETH, profil ryzyka jest inny. Spadek ETH obniża wartość zabezpieczenia, a dług w stablecoinie pozostaje nominalnie taki sam. Przy dużym ruchu rynku health factor może spaść szybciej, niż użytkownik zdąży sprzedać aktywa, przenieść środki albo spłacić część długu.