Staking
Angażowanie tokenów w sieciach proof of stake, metody wejścia i model nagrody.
Hasła
Ether
Natywne aktywo Ethereum, zwykle zapisywane jako ETH. Służy do płacenia za gaz, stakingu i rozliczania wartości w ekosystemie Ethereum.
Block reward
Nagroda za blok, czyli wynagrodzenie związane z produkcją bloku. W Bitcoinie obejmuje subsidy i opłaty transakcyjne, a w sieciach proof of stake może być rozdzielona między różne role walidatorów.
Ethereum attestation
Podpisany głos walidatora w Ethereum proof of stake. Walidator informuje sieć, który blok uważa za poprawny, a wiele takich głosów pomaga Ethereum uzgodnić wspólną historię.
Delegowanie
Delegowanie wpływu w governance albo obowiązków walidacyjnych w stakingu. W DAO zwykle oznacza przekazanie siły głosu delegatowi, bez oddawania tokenów. W stakingu oznacza powierzenie technicznej roli operatorowi.
Emisja
Proces tworzenia nowych jednostek natywnego aktywa sieci, na przykład BTC, ETH albo SOL. Emisja finansuje bezpieczeństwo, staking, mining albo inne mechanizmy protokołu.
Epoch
Większa jednostka czasu protokołu złożona z wielu slotów. Ethereum i Solana używają epok do organizacji obowiązków walidatorów, finality, nagród albo harmonogramu liderów.
Staking pool
Żeby samodzielnie prowadzić staking na Ethereum, potrzebujesz 32 ETH i własnego serwera działającego non-stop. Staking pool rozwiązuje oba problemy: zbiera środki od wielu użytkowników, uruchamia walidatory w ich imieniu i dzieli nagrody proporcjonalnie. Możesz wejść z ułamkiem ETH — ale razem z wygodą przychodzi kilka dodatkowych ryzyk.
Restaking
Restaking pozwala używać zastakowanego ETH lub tokenów liquid stakingu jako zabezpieczenia dodatkowych usług. Może dawać dodatkowe nagrody, ale dodaje warstwy ryzyka, których nie ma przy zwykłym stakingu.
Staking
Staking to angażowanie kapitału w sieć proof of stake, by pomagać w jej zabezpieczaniu i otrzymywać nagrody. Wynik końcowy zależy od sieci, walidatora i metody uczestnictwa – nie tylko od pokazywanego APY.
APY
APY (ang. annual percentage yield) to roczna stopa zwrotu z uwzględnieniem kapitalizacji. W DeFi ten wskaźnik bywa bardzo niestabilny i łatwo go nadinterpretować – sam numer nic nie mówi o ryzyku ani trwałości.
Liquid staking
Liquid staking pozwala uczestniczyć w stakingu bez blokowania płynności – w zamian za token reprezentujący pozycję. Wygoda ma swoją cenę: ryzyko smart kontraktu, governance protokołu i ewentualny depeg tokena.
Proof of Stake
Proof of stake to model konsensusu, w którym bezpieczeństwo sieci opiera się na kapitale wystawionym przez uczestników, a nie na energii elektrycznej. Nieprawidłowe zachowanie kosztuje ten kapitał.
Slashing
Slashing to najsurowsza kara dla walidatora Ethereum – za wyraźnie nieuczciwe działanie traci część zastakowanego ETH i jest wymuszenie wyrzucany z aktywnego zestawu. Chroni sieć przez sprawienie, że atak jest kosztowny.
Walidator
Walidator to aktywny uczestnik sieci proof of stake, który potwierdza transakcje, głosuje na stan sieci i co jakiś czas proponuje nowe bloki. Nie wystarczy zastakować – trzeba też utrzymywać oprogramowanie.
Poradniki
Porównania
Staking on-chain vs staking na giełdzie
Praktyczne porównanie: co robisz z tokenami, kto trzyma środki, kiedy możesz wyjść i jakie ryzyko kryje się za obietnicą nagród.
Staking vs Lending
Porównanie stakingu ETH, liquid stakingu przez Lido z wstETH oraz lendingu na Aave: co użytkownik robi w aplikacji, jakie pola sprawdza i gdzie pojawia się ryzyko likwidacji.